ბევრი ადამიანი, ვინც თერაპიაში მოდის, ერთ საერთო კითხვას ატარებს - თუნდაც ეს კითხვა ბოლომდე ჩამოყალიბებული არ იყოს: ვარ კი საკმარისი?
Carl Rogers, ამერიკელი ფსიქოლოგი, ამ კითხვის ძირს ხედავდა ადრეულ გამოცდილებაში. ბავშვობაში ჩვენ ვსწავლობთ, რომ სიყვარული - მშობლის, მასწავლებლის, სხვების - პირობადებული შეიძლება იყოს. "მიყვარხარ, თუ კარგი ხარ." "მიყვარხარ, თუ ისეა, როგორც გინდა." ეს გზავნილები, გამოთქმული თუ გაუმოთქმელი, ყალიბდება ჩვენს შიდა ხმად.
რა არის უპირობო დადებითი მიღება
Rogers-ის ცენტრალური იდეა - unconditional positive regard - ნიშნავს: ადამიანის სრულ, პირობების გარეშე მიღებას. არა "მიყვარხარ, თუ" - არამედ "მიყვარხარ, ვინც ხარ".
ეს ჟღერს მარტივად, მაგრამ პრაქტიკაში ძალიან იშვიათია. ჩვენ ვართ გარემოცულები შეფასებებით - სოციალური მედია, კარიერული შეფასებები, სხვების მოლოდინები. ყველგან ვიღებთ სიგნალებს: "გახდი უკეთესი, მაშინ იქნები ღირსი."
"ცნობისმოყვარეა - რაც უფრო მეტად მიმიღია საკუთარი თავი, მით უფრო მეტად ვიცვლები."
Rogers-ის ეს დაკვირვება პარადოქსულია, მაგრამ ღრმა. ადამიანი ყველაზე მეტად იცვლება მაშინ, როდესაც ცვლილებაზე ზეწოლა ქრება.
საკუთარი თავის მიღება - ეს სისუსტე არ არის
ქართულ კულტურაში, სადაც თვითკრიტიკა ხშირად "სისერიოზულობად" აღიქმება, საკუთარი თავის სიყვარულს ხშირად ეჭვის თვალით უყურებენ. "თავი ნუ შეაქი" - ეს გზავნილი ბევრმა ბავშვობაში მიიღო.
მაგრამ Rogers გვასწავლის განსხვავებას: თვითკრიტიკა და თვითშეფასება სხვადასხვა რამეა. თვითკრიტიკა ძალის გარეშე ნგრევს. თვითშეფასება - ობიექტური, სიყვარულიანი - ზრდის.
საკუთარი თავის მიღება არ ნიშნავს უმოქმედობას ან "ყველაფერი კარგია" ლოგიკას. ეს ნიშნავს: ვხედავ საკუთარ თავს - ჩემს ძლიერ მხარეებს და ჩემს სისუსტეებს - და ვიქცევი თვითმოყვარულად.
ტერაპიული სივრცე, როგორც გამოცდილება
Rogers-ის მიხედვით, თერაპევტის ამოცანა მარტივია: შექმნა სივრცე, სადაც კლიენტი გრძნობს, რომ მთლიანად მიღებულია - თავისი შიშებით, ეჭვებით, "ცუდი" სიმართლეებით. ეს სივრცე ხდება ადგილი, სადაც ადამიანი პირველად ამბობს საკუთარ სიმართლეს ხმამაღლა.
ბევრი კლიენტი ამბობს: "პირველად ვამბობ ამას." ეს პირველი "ამბობა" ზოგჯერ ყველაფერს ცვლის - არა იმიტომ, რომ მე, თერაპევტმა, სწორი რჩევა გავეც, არამედ იმიტომ, რომ ისინი მოისმინეს - ჯერ ჩემ მიერ, შემდეგ - საკუთარი თავის მიერ.
სად ვიწყოთ
თუ "საკმარისობის" კითხვა თქვენთვის ნაცნობია, ეს სტატია შესაძლოა გახსნის კარი. ეს კარი კი - ყოველთვის ღიაა.